Jan-Willem Anker - Een beschaafde man

Jan-Willem Anker debuteerde in  2005 met de gedichtenbundel Inzinkingen. Dit boek is zijn romandebuut, een op historische feiten gebaseerde avonturenroman. Aan het einde van de achttiende eeuw vertrekt de Schotse graaf Elgin als ambassadeur naar het Ottomaanse Rijk. Zijn opdracht om de Franse bezettingsmacht uit Egypte te verdrijven verliest hij al gauw uit het oog om zich aan een kunstzinnige onderneming in Athene te wijden. Als hij niet ingrijpt, gaan de tempels op de Akropolis verloren en daarmee het beste wat de mensheid heeft voortgebracht. Gedreven door eerzucht is Elgin bereid alles op het spel te zetten: zijn goede naam, zijn gezondheid en uiteindelijk ook de liefde.  

 

 

 

De vraag of de beroemde ‘Elgin Marbles’ (sculpturen van het Parthenon in Athene nu in het Brits Museum in Londen) eigenlijk terug zouden moeten naar hun land van herkomst, blijft geleerden en politici bezig houden. Deze roman laat op een boeiende manier zien hoe de Schotse graaf Elgin, diplomaat en fanatiek bewonderaar van antieke Griekse kunst, de kunstschatten, die hij eerst alleen wilde kopiëren en tekenen, omstreeks 1800 aantrof, verwaarloosd door de Turkse overheersers en de toenmalige Grieken. Met humor en ironie wordt de houding van alle partijen beschreven: de plaatselijke ambtenaren, de ingehuurde kunstenaars, Elgins zakelijke helpers, zijn jonge vrouw, en later het Engelse publiek - alles tegen de achtergrond van een door Napoleon bedreigd Europa, Elgins turbulente huwelijksleven en zijn voortdurende geldnood.

Wie meer wil lezen over de historische achtergrond van dit boek :

http://www.cobra.be/cm/cobra/boek/boek-recensie/boek-fictie-recensie/120621-sa-eenbeschaafdeman_recensie



Marente de Moor - De Nederlandse maagd

Winnaar van de AKO Literatuurprijs 2011    

De Nederlandse Maagd speelt zich af in het jaar 1936 en brengt een vergeten stuk uit de Nederlandse geschiedenis op een persoonlijke en subtiele manier tot leven, namelijk het tijdperk van het interbellum (de tijd tussen de beide Wereldoorlogen) en de neutrale rol die Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog speelde.

De 18 jarige Janna wordt door haar vader vanuit Maastricht naar Aken gestuurd waar ze schermles gaat volgen bij één van de beste schermers ter wereld, tevens een oorlogsveteraan en vriend van haar vader. Deze wat knorrige en conservatieve man moet niets hebben van het opkomende Nazisme. Janna zelf worstelt niet alleen met haar houding tegenover de Nazi’s, maar ook met haar ontluikende seksualiteit die op een zeer broeierige manier beschreven wordt.

Uit het juryrapport: "Waar eindigt beschaving ? Hoe lang kun je je als buitenstaander bij een conflict aan de zijlijn ophouden ? Laat het verleden zich ooit begraven ? Het zijn vragen die Marente de Moor stelt in De Nederlandse maagd. Deze roman belicht de Nederlandse neutraliteit tijdens de Eerste Wereldoorlog op een subtiele manier, die tot nadenken stemt. De ethische dilemma's uit die tijd blijken ook vandaag de dag maar al te relevant."

 

En verder: "De Nederlandse maagd is een historische vertelling en een Bildungsroman ineen. Het verhaal speelt in een grensgebied waar de littekens van een oorlog nog maar net zijn vervaagd en zich alweer een nieuw conflict aandient. In zinnelijk en krachtig proza geeft De Moor haar prachtige personages gestalte. De manier waarop ze goochelt met beelden en metaforen is duizelingwekkend en de verwijzingen naar kasteelromans en spookverhalen betoveren. De Nederlandse maagd is een meeslepende, broeierige roman, die nog lang blijft nazinderen."

http://www.marentedemoor.nl/

Twee Vlamingen op shortlist AKO Literatuurprijs

Op de shortlist van de AKO Literatuurprijs staan dit jaar twee Vlaamse auteurs. Het gaat om Elvis Peeters (Dinsdag) en Peter Terrin (Post Mortem). De AKO Literatuurprijs 2012 wordt uitgereikt op maandag 29 oktober in Den Haag.

De longlist bestaat uit zes titels. De overige genomineerden zijn de Nederlandse auteurs Stephan Enter (Grip), Arnon Grunberg (De man zonder ziekte), Mensje van Keulen (Liefde heeft geen hersens) en Anton Valens (Het boek Ont).

 

De jury van de literatuurprijs had op 1 september een eerste selectie van 25 boeken gemaakt uit de 409 ingezonden Nederlandstalige werken. Op die ‘tiplijst’ stonden zeven Vlaamse auteurs. Stefan Brijs, Herman Brusselmans, Jan van Loy, Pascal Verbeken en Erik Vlaminck haalden de shortlist niet. De uiteindelijk winnaar ontvangt een bedrag van 50.000 euro en een sculptuur van Eugène Peters.

 

In 2011 ging de prijs naar Marente de Moor voor De Nederlandse maagd. David Van Reybrouck was een jaar eerder de laatste Vlaamse laureaat met ‘Congo, een geschiedenis’. (bron: destandaard.be)

Ben Lerner - Vertrek van station Atocha

 Een debuut dat op de voorzijde wordt geprezen door Jonathan Franzen en op de achterflap wordt bewierookt door Paul Auster. Er zijn schrijvers die het met minder moeten doen. Verder werd Vertrek van station Atocha door The Wall Street Journal, The Guardian en The New Yorker uitgeroepen tot een van de beste romans van het jaar en werd het bekroond met The Believer 2012 Book Award. Wat mij betreft zijn deze superlatieven en onderscheidingen volledig terecht. Lerner schrijft een bijzondere roman over een complex hoofdpersonage, Adam Gordon, een jonge Amerikaanse dichter die met een beurs naar Madrid is gekomen om er onderzoek te doen naar de invloed van de Spaanse burgeroorlog op de dichtkunst.

Adam houdt er echter een eigen onderzoek op na dat hij indeelt in verschillende fazen. Met behulp van alcohol, softdrugs en pillen doet hij aan zelfonderzoek. De invloed van deze stoffen moeten hem leren in hoeverre hij in staat is om zijn emoties en die van anderen te voelen. Als hij een man ziet huilen bij een schilderij in het Prado, acht hij hem een bedrieger. Adam sluit zich op en maakt gedichten door flarden weg te knippen uit andere teksten en dan weer te bewerken en te vervormen. 

Na een aanpassingsperiode zoekt Adam contact met de lokale bevolking. Zonder echt contact te leggen, leert hij Arturo kennen die hem verleidt om zijn gedichten voor te dragen op een voorleesavond. Hoewel hij zijn eigen werk niet als dichtkunst beschouwd, oogst Adam veel lof met zijn voordracht. De knappe Teresa van de galerie wil zijn gedichten naar het Spaans vertalen. Vanaf dan zal Adam onderzoeken in hoeverre zijn nieuwe aangemeten air van talentvolle dichter effect heeft op zijn omgeving. 

Connie Palmen - Logboek van een onbarmhartig jaar

 Op 11 november 2007 vraagt Hans van Mierlo Connie Palmen ten huwelijk. Op 11 november 2009, de dag waarop ze elf jaar en elf dagen bij elkaar zijn, trouwen ze in de Rode Hoed in Amsterdam. Op 11 maart 2010, na een ziekbed van zes weken, sterft Hans van Mierlo op de intensivecareafdeling van het O.L. Vrouwe Gasthuis te Amsterdam. 48 dagen na de dood van haar man begint Connie Palmen aan dit Logboek van een onbarmhartig jaar. Bang voor de dood van het vergeten zit Palmen met de pen op de huid van de pijn die de dood van een geliefde veroorzaakt.

Het logboek is het aangrijpende verslag van de hunkering naar een verdwenen lichaam, van zelfverlies, woede, en van de liefdevolle herinneringen aan een prachtige man.

 

Een boek waarvoor woorden te kort schieten om er ook maar verder iets over te schrijven.

 

 



Jens Christian Grondahl - Dat weet je niet

Een boek over een koppel dat al een kwarteeuw gelukkig getrouwd is: veel meer heeft de Deense  schrijver Jens Christian Grondahl niet nodig om van Dat weet je niet en boeiend verhaal te maken. David is advocaat, Emma is kunstenaar. Beiden zijn in raketvaart op weg naar de vijftig maar lijken daar verder weinig last van te hebben:
“Een mooi huis, een gewilde postcode. Een huwelijk dat standhield terwijl iedereen ging scheiden. Een geslaagd leven waarin de bewegingen werden herhaald in het vertrouwen dat hun kracht en hun richting over alle leemtes heen kon springen, over alle onverklaarbare aanvallen van afwezigheid.” Ze zijn Gelukkig met elkaar. En we vertellen geen groot geheim als we verklappen dat ze dat blijven tot op de laatste bladzijde.

Natuurlijk zijn er de muizenissen, de kleine oorlogen, en die hebben in dit boek vaak met ‘identiteit’ te maken. De Britse Emma is David na haar studies gevolgd naar Denemarken. David heeft dan weer alle banden met zijn Joodse roots doorgeknipt. Eigenlijk vinden ze hun afkomst irrelevant. “Kijk naar de bomen”, zegt David. “Hoe hoger de boom is, hoe groter de afstand tussen de kruin en zijn wortels. Een gelukte boom is een boom die mettertijd weg groeit van zijn wortels.” Maar dan graveert een of andere onverlaat een hakenkruis in hun brievenbus. En kort daarop brengt hun enige dochter Zoë haar Pakistaanse vriend Nabeel mee naar huis.

De intrede van Nabeel brengt onrust in huisje Weltevree. Zonder dat zijn gedrag daar ook maar enige aanleiding toe geeft, de jongen is zo ongeveer de Deens-Pakistaanse versie van de ideale schoonzoon. Maar had Zoë haar liefje vooraf niet moeten inlichten over haar vaders Joodse wortels? Hoe is het mogelijk dat het gesprek tussen het voorgerecht en de eend bij de Palestijnse kwestie belandde? En waarom doet het diner David heel de tijd denken aan zijn eerste bezoek aan zijn schoonmoeder, die toen begon te zeuren over haar vader die officier van de Britten in Palestina was geweest?

“Een lezer verweet me dat ik geen radicale jood en radicale moslim heb opgevoerd”, zei de auteur onlangs in een gesprek met De Standaard. “Hij vond dat mijn personages te lief zijn voor elkaar. Ik had geen interesse in die dynamiek. Ik wil doodgewone mensen laten zien binnen deze wereld waarin iedereen de mond vol heeft van botsende culturele identiteiten. Wanneer media praten over de clash tussen Oost en West blijft de taal veelal abstract. Maar de betrokkenen zijn mensen van vlees en bloed, individuen met een familie, kinderen. Ik wilde die persoonlijke, intieme dimensie brengen.’

Daar is Grøndahl meer dan in geslaagd. Zijn personages zijn mensen van vlees en bloed: als lezer heb je maar weinig verbeelding nodig om in hun schoenen te gaan staan.

Recensie van Thomas Blommaert

Artikel 'De geur van wondvocht' van Alexander Van Caeneghem in Streven (mei 2011) 

http://www.streventijdschrift.be/artikels/11/CaeneghemGrondahl.htm

Jens Christian Grondahl - Lucca

 

Jens Christian Grondahl (1959) is een van de succesvolste Deense schrijvers van dit moment. Hij is de afgelopen jaren in Nederland bekend geworden met een aantal romans die met elkaar gemeen hebben dat ze gaan over de vraag wat liefde is. Dat klinkt algemeen maar Grøndahls stijl is zozeer doortrokken van melancholie en zijn personages onderwerpen zich aan zulke diepgaande zelfanalyses dat zijn boeken je niet onberoerd laten. Ook in ‘Lucca’ (1998) is het inwisselbare en het vergankelijke van de liefde het onderwerp. De vrouwelijke hoofdpersoon Lucca, verliest bij een auto-ongeluk haar gezichtsvermogen. Zij en haar arts beginnen elkaar hun levensgeschiedenissen te vertellen. Zij ervaren hoe vluchtig intimiteit kan zijn en hoe eenzaam liefde en afscheid. Dat alleen de troost van de verhalen die ze uit hun leven kunnen smeden resteert.


In de Villa VPRO interviewt Michael Zeeman Jens Jens Grondahl naar aanleiding van de verschijning van zijn boek Veranderend Licht :