Zadie Smith - De ambassade van Cambodja

Het begint een tendens te worden. Gerenommeerde schrijvers brengen een kortverhaal uit in afwachting van hun nieuwe roman. Zo ook Zadie Smith wiens laatste roman, NW, twee jaar geleden uitkwam en zich afspeelde in een fictieve, verpauperde wijk in Londen. Ook dit kortverhaal speelt in één bepaalde wijk van de grootstad. In tegenstelling tot haar vorige roman woont in deze wijk de meer gegoede kant van de stedelingen. Tussen de gracieuze villa's, bevindt zich een ambassade, als een vreemde eend in de bijt. Fatou blijft er elke maandag in haar tocht naar het wellnesscentrum even stilstaan om te kijken naar de badminton-pluimpjes die net te zien zijn boven de hoge muren die het gebouw afschermen.

De Ivoriaanse Fatou werkt in dienst van de familie Derawal en hoewel ze zich niet ziet als een tewerkgestelde slaaf, zijn haar mogelijkheden flink ingeperkt. Ze krijgt veel naar haar hoofd geslingerd en haar paspoort is ingehouden. Op maandag kan ze even verpozen en ongezien gebruikmaken van het lidmaatschap van de familie om te gaan zwemmen. Zondag is haar vrije dag en dan spreekt ze steevast af met de Nigeriaanse Andrew in een Tunesisch café. Ze voeren gesprekken over geloof en hun afkomst. Andrew laat haar meermaals blijken dat hij meer wil dan enkel haar vriend zijn.

Fatou is samen met haar vader uit Ivoorkust vertrokken. In Ghana werkten ze beiden in het Carib Beach hotel waar toyboys het aanleggen met dikke, Britse vrouwen. In Rome kuiste ze toiletten en in Londen staat ze in voor het huishouden van een rijke familie. Ze voelt zich weinig gerespecteerd. Het is alsof iedereen op haar neerkijkt. Ze vergelijkt zich met de mensen die de Cambodjaanse ambassade in en uitlopen. In Cambodja werden de Nieuwe mensen vervolgd. De intelligentsia moest zich herbronnen op het land. Fatou voelt zich in Willisden nog tot de Oude mensen behoren, die recht van het veld zijn gekomen.

De ambassade van Cambodja is een klein en dun boekje waarvan je meteen doorhebt dat je het in minder dan een uur kan uitlezen. Het verhaal is geschreven vanuit het oogpunt van Zadie Smith als bewoonster van Williseden, die vanuit de auto of in het voorbijgaan de figuur van Fatou ziet stilstaan bij de Ambassade van Camboja. Zadie Smith etaleert haar kunnen in dit aangenaam verhaal dat toch enkele zware thema's aansnijdt.

Zadie Smith - NW

 

Zadie Smith is een van de grootste, hedendaagse Britse schrijfsters. Als sinds haar debuut Witte tanden in 2000, wordt ze bedolven onder de prestigieuze prijzen. Ook haar nieuwste roman NW is genomineerd voor diverse prijzen waaronder de Women's Prize for Fiction. waar ze het o.a. opneemt tegen tweevoudig Booker Prize-winnares Hilary Mantel.

NW verwijst naar een bepaalde wijk in Londen, waar de roman zich afspeelt. Het is voor een wereldstad als Londen uiteraard geen klein gehucht, maar vormt een kleine wereld op zich. Het is een smeltkroes van nationaliteiten waarbij de ene zich verbetert door zich er te vestigen, terwijl de ander er zo snel mogelijk wil zien weg te komen. In deze roman volgen we welk leven vier kinderen uit de buurt voor zichzelf hebben weten op te bouwen. Verwacht geen rechtlijnig verhaal, Smith's invloeden zijn niet voor niets schrijvers als Raymond Carver en David Foster Wallace. Deze roman komt op je over als een geordende chaos zoals het een wereldstad betaamt.


Leah leidt een gezapig leven met haar knappe Nigeriaanse man Michel. Voor haar hoeft er niet per se iets te veranderen, Michel wil echter gezinsuitbreiding en een eigen huis in een betere buurt. Als er een vreemdeling aan haar deur staat die haar om hulp vraagt, wordt Leah bevangen door tegenstrijdige emoties. Het slordig geklede meisje maakt haar met een smoes wat geld afhandig, waardoor Leah als naïef wordt bestempeld door haar vrienden en haar man. Leah raakt geobsedeerd door haar zoektocht naar antwoorden welke haar meer in beslag neemt dan de kiem van het kind dat ze in haar buik draagt.

Felix heeft zich als Jamaicaan opgewerkt uit de ghetto van Garvey House. Zijn vader en ex-vriendin Annie kijken neer op zijn nieuwe drugsvrije leven waarbij hij parttime werkt als automekanieker en samenwoont met zijn nieuwe vriendin Grace die hem aanspoort zijn talenten te ontwikkelen en verder te groeien in het leven. Het ontsnappen aan zijn kennelijke voorbeschiktheid is voor Felix een dagelijkse strijd met vallen en opstaan, tot hij wordt ingehaald door zijn verleden.

Keisha en Leah zijn van kleins af aan hartsvriendinnen. Hun verschillende afkomst blijkt geen obstakel, maar met de puberteit ontwikkelt Leah in Keisha's ogen zoiets als een persoonlijkheid waarmee ze de wereld tegemoet treedt. Een wereld die ze breder ziet dan enkel hun vriendschap. Door een ongelukkig voorval groeien ze uit elkaar en Keisha trekt zich terug in haar vrome leventje, terwijl Leah met alles en nog wat experimenteert. Als ze elkaar later terug tegenkomen noemt Leah haar Nathalie (i.p.v. Keisha) en vanaf dat moment begint ze daadwerkelijk in zichzelf te geloven. Als Nathalie wordt ze advocaat en scoort ze een knappe man. Ze krijgt zelfs nog twee kinderen waardoor ze begint te vervreemden van Leah, maar haar succes maakt haar niet per definitie gelukkig.

De verschillende verhaallijnen eindigen met een tocht door NW in Londen, waarbij duidelijk wordt dat deze veelzijdige stad de hoofdrol toebedeeld krijgt. De verschillende karakters proberen elk op een eigen manier te groeien in het leven en hun verleden achter zich te laten, maar slagen hier niet volledig in of houden de schijn op.

Elke kennismaking met een nieuw personage levert een afzonderlijk verhaal op met een eigen stijl en tijdsgeest. Gaande van momentopnames tot breed uitgewaaierde levensbeschrijvingen, blijft deze uitzonderlijke roman dan ook van begin tot einde boeien.