5 mrt 2013

Wordt verwacht : Dimitri Verhulst - De laatkomer

De Laatkomer is de titel van de nieuwe roman van Vlaanderens grootste hedendaagse schrijver Dimitri Verhulst.
Het boek verschijnt op 16 mei.

Verhulst, schrijver van onder meer de bestseller De Helaasheid der Dingen, snijdt in zijn nieuwe roman het thema van dementie aan. Om zich alsnog te kunnen verzoenen met zijn leven, verlaat Désiré Cordier het pad zoals dat richting graf voor hem was uitgestippeld. Als oude man neemt hij ingenieus wraak op zijn matte, liefdeloze burgermansbestaan: hij doet alsof hij dementeert.
Zijn gevoel van eigenwaarde, dat door zijn huwelijk helemaal was aangetast, wint hij terug als hij op een heuglijke dag, gezond en wel, in een tehuis voor seniele bejaarden wordt geplaatst. Hij belazert de kluit op virtuoze wijze door zich voor te doen als seniele en incontinente grijsaard die op zijn einde afstevent. Maar dan heeft het tehuis op de valreep toch nog een paar verrassingen voor hem in petto: in de vorm van een jeugdliefde en een oud-ss'er. (bron : demorgen.be)

Tahar Djaout - De laatste zomer van de rede

Tahar Djaout was een Algerijnse schrijver en De laatste zomer van de rede was zijn politiek testament, voor hij in 1993 op brutale wijze werd vermoord door de fundamentalisten. De roman is een aanklacht tegen het godsdienstfanatisme dat zijn land op brute wijze binnendringt. Niemand voelt zich nog veilig en mensen worden vervolg omdat ze schoonheid creëren en verspreiden. Muziek en kunst wordt verboden,  omdat geen door mensenhanden geschapen schoonheid mag wedijveren met Zijn Schoonheid. De prachtige poëtische woorden van dit verhaal staan in schril contrast met de teloorgang van de geschiedenis van zijn land.

Boualem Yekker heeft een boekhandel en lijdt een gezapig leven. Hij kan samen met zijn gezin rustig genieten van een welverdiende vakantie tot ze op de terugweg worden geconfronteerd met een barricade. De brigade van de verlichte verlossers houden alle wagens tegen en kijken of alle inzittenden (en dan vooral de vrouwen) wel zedig gekleed zijn. Boualem ziet dit als een voorbode van het opkomende fundamentalisme dat Algerije zal overspoelen.

Wakende broeders rijden op motorfietsen om wagens te inspecteren. Als een man samen met een vrouw in de wagen zit, worden ze tegengehouden om te zien wat hun familiale band is en van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om te checken of ze geen alcohol bij hebben. Op stranden worden de schaars geklede dames bedreigd en bespot. Geruchten over nieuwe strenge godsdienstwetten verspreiden zich onder de burgers en vormen zo een nieuw bewustzijn. Immoreel geachte burgers zoals intellectuelen en kunstenaars worden beschimpt en gestraft. Er is geen plaats meer voor het individu in deze samenleving.

In deze nieuwe samenleving krijgt de ruimdenkende Boualem Yekker het moeilijk. Als zijn vrouw zich op een dag volledig gesluierd aan hem vertoond en ook zijn kinderen van hem verlangen zich te voegen naar de nieuwe norm, moet hij noodgedwongen de banden verbreken. Het wordt hem met de dag ook moeilijker gemaakt om zijn boekhandel open te houden. Veel klanten kreeg hij al niet meer over de vloer, maar nu wordt hij ook nageroepen en telefonisch bedreigd. Op een dag is zijn boekhandel dan ook afgesloten en opgeëist door de overheid in Allah's naam.

In een land besmet door het fanatisme voelt Boualem Yekker zich niet meer welkom. Door het verlies van zijn boeken, verliest hij zo veel meer. Zijn dromen en wensen worden hem ontnomen. Het opkomend extremisme luidt de teloorgang van de geschiedenis in. Tahar Djaout klaagt met de schoonheid van de taal het verval van een samenleving aan. De laatste zomer van de rede is een roman die beklijft en doet nadenken.

3 mrt 2013

Szilard Rubin - Een korte geschiedenis van de eeuwige liefde

Deze roman van de Hongaarse schrijver Szilárd Rubin verscheen inderdaad al in 1963. Bijna vijftig jaar kreeg het boek geen enkele aandacht. Het paste gewoon niet in het poststalinistische tijdperk, omdat de roman zich niets aantrok van ideologieën. Nu het boek herontdekt is, wordt het geprezen als een van opwindendste liefdesverhalen van de twintigste eeuw, alleen vergelijkbaar met meesterwerken als ‘Le Grand Meaulnes’ van Alain-Fournier en de ‘Great Gatsby’ van Fitzgerald.

‘Kort verhaal van de eeuwige liefde’ gaat over de roes van een eerste liefde die onder de dwang van de maatschappelijke omstandigheden in Hongarije wordt geruïneerd. Attila, de half-joodse verteller, is een oorlogswees uit de provincie die verliefd wordt op Orsolya, een apothekersdochter van Duitse afkomst die de bommenregen van Dresden heeft overleefd. De jongen probeert het meisje te imponeren door in het Hongaarse culturele leven carrière te maken, maar hij verprutst zijn talent door zijn gedichten die helemaal conform de politieke lijn zijn. Daarvoor oogst hij bij Orsolya, die door veel bittere ervaringen veel levenswijzer is, alleen maar verachting.

Dat Attila en Orsolya elkaar haten, wil niet zeggen dat ze elkaar niet beminnen. Ze kunnen niet met en niet zonder elkaar. Als ze van elkaar scheiden, denken ze al gepijnigd aan de volgende liefdesnacht. Een amour fou. Zodra Attila zijn meisje niet meer kust, vernedert hij haar. Daarvoor wreekt Orsolya zich even subtiel als boosaardig op de arme en ambitieuze dichter. Ze houdt van Attila, maar trouwt ook uit berekening met hem. De bruiloftsnacht wordt een traumatische ervaring.

‘Kort verhaal van de eeuwige liefde’ zit vol schaamte, verlammende emoties, walging en melancholie. De protagonisten kennen elkaars zwakke punten door en door, zodat hun liefde nooit zonder kilte is en hun wederzijdse passie niet zonder kennis van het opportunisme van de ander. 

Szilárd Rubin overleed op 83-jarige leeftijd op 14 april 2010 in het Hongaarse Tapolca. 

Kees 't Hart - Hotel Vertigo

 
 
Bij de keuze van romans laat ik me dikwijls leiden door de nominaties die een boek heeft gekregen en aangezien 'Hotel Vertigo' zowel voor de Libris Literatuurprijs 2013 (bekendmaking shortlist op 11 maart 2013) en voor de Gouden Boekenuil 2013 (longlist - niet geselecteerd voor shortlist) werd genomineerd ga ik er dan ook van uit dat deze roman de moeite waard is om gelezen te worden.
 
Veelal zijn films gebaseerd op romans en is er tot op heden geen enkele film die trouw aan de verhaallijn van de roman deze heeft overtroffen en mijn belangstelling was dan ook gewekt hoe het andersom zou verlopen.       
 
Het is de eerste roman die ik van Kees 't Hart lees, het is zijn tiende, en het verhaal heeft mij vanaf de eerste tot de laatste bladzijde geboeid.  
 
Alles staat in het teken van de film 'Vertigo' van Alfred Hitchcock (met James Stewart en Kim Novak), door The British Film Institute uitgeroepen tot beste film aller tijden, en het omslagbeeld op de voorkant toont de originele filmposter uit 1958.   
 
Het verhaal speelt zich af in San Francisco. Vincent van Zandt, een gepensioneerd architect, wordt door zijn ex-werkgever naar een congres in San Francisco gestuurd om er professionele contacten te leggen. Door zijn jarenlange ervaring voor zijn oud-werkgever en omdat zijn vrouw Rietje is overleden houdt niets hem tegen om op dit aanbod in te gaan. Voor Vincent is dit echter een herbeleving van een reis die hij 50 jaar geleden in het kader van een uitwisselingsproject van Youth for Understanding maakte.
 
Hij was toen 17 en werd ondergebracht bij het gastgezin Ellis in San Francisco dat betrokken was bij een opvangtehuis en afkickprogramma voor drugsverslaafden, Synanon, een organisatie die ook echt bestond en werd opgericht door Charles E. "Chuck" Dederich in 1958 in Santa Monica Californië. (in 1989 ontmanteld wegens verdachtmakingen van illegale activiteiten) Hij ontmoet er Lee Jones waarop hij verliefd wordt en waardoor hij in contact komt met the second unit van de filmploeg van Alfred Hitchcock die er op dat ogenblik de opnames doet voor zijn film 'Vertigo'. The second unit zorgt voor achtergrondbeelden, foto's, klankopnames die nadien in de film kunnen worden opgenomen. Vincent die over een uitzonderlijk tekentalent beschikt maakt er schetsen van de filmlocaties. Hij raakt meer en meer gefascineerd door het werk van Hitchcock en komt zelfs met hem in contact. Na het vertrek van de familie Ellis die met Dederich en de verslaafden naar Santa Monica vertrekken staat Vincent er alleen voor. Hij zorgt er voor dat hij niet naar school moet, trekt de stad in en tekent oorlogsschepen. Hij wordt ten huize Ellis opgevangen door Joanna, de zuster van meneer Ellis, met wie hij meermaals sexueel in aanraking komt. Abrupt komt er een einde aan zijn verblijf en wordt hij het land uitgewezen.
 
Vanaf het moment dat hij arriveert en zijn intrek neemt in het hotel waar opnames voor Vertigo werden gemaakt, begint het reconstrueren, en daarbij gaat Vincent heel grondig te werk. Hij zoekt plaatsen die matchen met zijn herinneringen, hij gaat ook op zoek naar zijn oude geliefde Lee Jones die hij uiteindelijk samen met de andere personen waaraan hij herinneringen heeft door toedoen van de receptionist van Hotel Vertigo ontmoet en er kennismaakt met Jean die zich voorstelt als de dochter van Joanna en ook zijn dochter blijkt te zijn.
 
Ontegensprekelijk zijn er wellicht vele overeenkomsten met de film en ademt het boek ook de sfeer van de Hitchcockfilm doch aangezien ik de film niet heb gezien kan ik hierover weinig vertellen doch dit boek blijft zonder de film te hebben gezien zeker overeind, spannend tot het einde en dit is de verdienste van de schrijver.  
 
Een echte aanrader !   
 
En mijn oordeel of het boek de film overtreft of vice versa zal ik U vertellen van zodra ik de film heb gezien.  

Nieuwe roman van Grunberg is een oude

 
Voor u zich naar de boekhandel spoedt om de nieuwe roman van Arnon Grunberg aan te schaffen, wens ik toch te benadrukken dat het hier geen nieuw werk van de Nederlandse schrijver betreft. Tussen de jaren 2000 en 2002 schreef Grunberg onder zijn pseudoniem Marek van de Jagt drie romans, waaronder Gstaad. Het was altijd een publiek geheim dat het hier werk van Arnon Grunberg betrof, maar met de recente uitgave van Gstaad onder de auteursnaam Arnon Grunberg volgt eindelijk de officiële bevestiging. Een leuke anekdote is dat Grunberg onder zijn pseudoniem ooit de Anton Wachterprijs won voor het beste debuut, maar deze niet mocht ontvangen toen bekend raakte dat het geen werkelijk debuut betrof. Persoonlijk acht ik zijn werk als Marek van de Jagt van iets mindere kwaliteit. Grunberg heft met deze publicatie van Gstaad zijn eigen fictief personage op. 

2 mrt 2013

Karl Ove Knausgard - Zoon

 
 
Na 'Vader' en 'Liefde' is nu ook het derde deel in de 'Mijn strijd-reeks 'Zoon' in Nederlandse vertaling verschenen. 
 
Recensie volgt na lezing.

Junot Diaz - Zo raak je haar kwijt

De Amerikaans-Domincaanse Junot Diaz is een gerenommeerd schrijver ondanks dat hij tot op heden nog maar 2 romans schreef. Hij is vooral bekend van het meermaals bekroonde Het korte maar wonderbare leven van Oscar Wao waarvoor hij een Pulizer mocht ontvangen. In zijn nieuwe verhalenbundel Zo raak je haar kwijt spelen overspelige Dominicaanse mannen de hoofdrol. Ze neuken er op los en zijn dan verbaasd dat hun relatie op de klippen loopt. De verhalen zijn doorspekt met Dominicaanse termen, gebruiken en dikke konten. Dominicanen houden immers niet van mager, zoals uit één van de verhalen mag blijken.

In een doorsnee verhalenbundel krijg je meestal aparte verhalen geserveerd met steeds andere hoofdrolspelers en omstandigheden. Door deze bundel loopt het macho gedrag van de mannen als een rode draad door het boek. Hun lompe gedrag en vreemdgaan liggen vaak aan de basis vaneen onherstelbare breuk. Maar ook de vrouwen zijn niet altijd even onschuldig.

Bijna de helft van deze bundel kan doorgaan voor één groot verhaal. Onderverdeeld in vier aparte hoofdstukken volgen we het verhaal van Yunior en zijn broer Rafa. Hoe ze vanuit de Dominicaanse Republiek naar Amerika verhuisden, waar vader hun moeder vaak alleen en afgezonderd hield om zelf de bloemetjes buiten te zetten. Hoe Rafa op jonge leeftijd kanker krijgt, maar toch nog de ene na de andere vrouw versiert. Hij breekt zelfs een tijd met zijn familie als hij een Dominicaanse ontmoet die uit is op verblijfspapieren. We volgen ook de liefdesperikelen van Yunior die na de dood van zijn broer verstrikt raakt in een obsessie voor een oudere, extreem magere vrouw.

Je kan de verhalen lezen in een uitnodigende sneltreinvaart en hierin ligt zowel de kracht als de zwakte van deze bundel. Je krijgt soms het idee dat de schrijver niet echt veel te vertellen heeft. Zijn stijl is heel toegankelijk; maar ook heel bot, waardoor je geen diepte aan emoties ervaart. Het centrale verhaal dat uitgesponnen is over vier hoofdstukken maakt echter veel goed. Zo raak je haar kwijt is wat mij betreft geen schot in de roos, maar zeker ook geen misser.